نصب امام از سوی خدا

      از دیدگاه شیعه، تعیین امام و جانشین پیامبر تنها به دستور خدا و انتخاب او صورت می گیرد و پس از آن ، پیامبر، امام را معرفی می کند . بنابراین هیچ فرد یا گروهی حق دخالت در این امر را ندارند.

      برای درک ضرورت نصب امام از سوی خداوند، نکاتی را یادآور می شویم:

      الف) به فرموده ی قرآن، حاکم مطلق بر همه چیز خداوند است و همه باید تنها از او اطاعت کنند. بدیهی است این حاکمیت می تواند از سوی خداوند به هر کسی – مطابق شایستگی و مصلحت – داده شود. پس همان گونه که پیامبر به وسیله ی خدا انتخاب می گردد ، امام نیز به تعیین الهی، بر مردم ولایت می یابد.

      ب) پیش از این برای امام ویژگی هایی از قبیل عصمت، علم و ... بیان کردیم. روشن است که یافتن و شناختن کسی که دارای این صفات – آن هم در عالی ترین درجه – باشد تنها به وسیله خداوند که دانای به آشکار و نهان انسان هاست ، امکان پذیر است. همان گونه که خداوند در قرآن کریم به حضرت ابراهیم(ع) می فرماید:" من تو را برای مقام امامت مردم قرار دادم." ( سوره ی بقره، آیه ی 124) در پایان این گفتار مناسب است که بخشی از بیان زیبای پیشوای هشتم،حضرت امام رضا(ع)راکه درباره مقام امام و ویژگی های اوست، بیاوریم: " آنها [که در امر امامت اختلاف کردند و گمان کردند که امامت امری انتخابی است ] نادانی کردند... مگر مردم مقام ومنزلت امامت را در میان امت می دانند، تا روا باشد که به اختیار و انتخاب ایشان واگذار شود؟!

همانا امامت، قدرش والاتر و شأنش بزرگتر و منزلتش عالی تر ئ مکانش رفیعتر و عمقش ژرف تر از آن است که مردم با عقل خود به آن برسند یا با آرای خود آن را دریابند...همانا امامت ، مقامی است که خدای عزوجل بعد از رتبه ی نبوت و خلت ( مقام خلیل اللهی) در مرتبه ی سوم به ابراهیم (ع) اختصاص داد... امامت، خلافت خدا و خلافت رسول خدا(ص) و مقام امیر المومنین(ع) و میراث حسن و حسین (ع) است. به راستی که امات ، زمام دین و مایه ی نظام مسلمین و صلاح دنیا و عزت مومنانه است... کامل شدن نماز، روزه، حج، جهادو ... نیز حفظ مرزها ، به سبب امام [ پذیرفتن ولایت] است.

...

علم امام

امام، که سمت پیشوایی و رهبری مردم را به عهده دارد؛ لازم است تمامی زوایای دین را بشناسد و  به قوانین آن آگاهی کامل داشته باشد؛ با تفسیر آیات قرآن و تطبیق آن با سنت پیامبر(ص) به تبیین معارف دین بپردازد؛ به همه سوالات و نیاز های مردم در موضوعات مختلف پاسخ دهد و آنها را به بهترین شیوه راهنمایی کند. بدیهی است چنین مرجع علمی می تواند مورد اعتماد و تکیه گاه توده ها قرار گیرد. چنین احاطه علمی تنها به وسیله اتصال به علم الهی  حاصل می شود. به همین دلیل شیعه معتقد است که علم امامان و جانشینان واقعی پیامبر(ص) برگرفته از علم بیکران الهی است. امام علی (ع) درباره علامت های امام برحق می فرماید:" امام آگاهترین فرد است به حلالو حرام خدا و احکام گوناگون و اوامر و نواهی او و هرآنچه مردم نیازمند هستند."(میزان الحکمة، ج1، ح 861)

عصمت امام

یکی از صفات مهم امام و شرایط اساسی امامت،" عصمت" است و آن ملکه ای است که بر اثر علم به حقایق امور و اعمال اراده ای قوی به وجود می اید. دارار بودن چنین کمالی در شخص مانع ارتکاب هر نوع گناه یا دچار شدن به هر نوع غفلت و اشتباه از سوی او می شود. امام به سبب برخوردار بودن از چنین جایگاهی  و با استفاده از قرآن و سنت نبوی و بهره گیری از عناصر کارآمد، حکومتی اسلامی را پی ریزی میکند.

آراستگی به کمالات اخلاقی

امام که پیشوا و راهبر جامعه است باید از همه بدی ها و رذائل اخلاقی دور باشد و در مقابل از هم هکمالات اخلاقی در عالی ترین حد آن برخوردار باشد؛ زیرا او به عنوان انسان کامل، بهترین الگو برای پیروان خود به شمار می رود.

امام رضا(ع) فرمود: " برای امام نشانه هایی است: او داناترین،... پرهیزگارترین،بردبارترین، شجاع ترین، سخاوتمندترین وعابدترین مردم است." (معانی الاخبار، ج4، ص 102) به علاوه او در مقام جانشینی پیامبر(ص) در پی تعلیم و تربیت انسانهاست؛ بنابراین خود باید بیش از همگان و بیشتر از آنان، به اخلاق الهی آراسته باشد. امام علی (ع) می فرماید: " کسی که [ به امر خدا] خود را امام مردم قرار داده است؛ پس بر اوست که پیش از تعلیم دیگران به تعلیم خود همت گمارد و باید دیگران را به وسیله رفتار خود تربیت کند، یش از آنکه با گفتار تربیت کند." (میزان الحکمة، باب 147، ح 850)

ادامه دارد...

  وظایف یک جوان منتظر

مرحوم موسوی اصفهانی در کتاب مکیال المکارم با توجه به آیات و روایات بیش از هشتاد وظیفه برای انسان منتظر بیان نموده است.( مکیال المکارم، ج2، ص 181- 568) مادراین بخش وظایف اصلی و مهم جوان منتظر را یادآور می شویم:

1-معرفت؛ 2- محبت؛ 3- اطاعت؛ 4- فعالیت.

1-معرفت

یکی از مسائل حیلتی و اساسی انسان، شناخت امام عصر(ع) است که مایه رشدو تعالی است.امام علی درباره اصل معرغت در هر امری به کمیل می فرماید: "ای کمیل! هیچ حرکت و فعالیتی نیست، مگر اینکه در آن نیاز شناخت و آگاهی هستی." ( تحف العقول، ص171)

مهدویت نیز معرفت و شناخت می طلبد و مهمترین شناخت ها در این حوزه عبارت است از:

الف: شناخت امام( امام شناسی)

ب: شناخت حقوق امام(حق شناسی)

ج: شناخت آفات و خطرات(آسیب شناسی)

بنابر این لازم است این سه موضوع مورد بررسی قرار گیردکه در قسمتهای بعد راجه به آن صحبت می کنیم.

الف: امام شناسی

شناخت امام(ع) دو جنبه دارد:

1- امام کیست؟ و چه خصوصیاتی دارد؟

 2- امام مهدی کیست؟ و چه ویژگی هایی دارد؟

درباره قسمت اول تاکنون کتاب های مناسبی نوشته شده است.( ر.ک. محمد مهدی میر باقری، اما شناسی؛ محمد بیابانی اسکویی،معرفت امام؛ بنی هاشمی، معرفت امام عصر(عج) سید محمد هادی صدرالحفاظی؛شمیم آشنایی.)

ابو نصر،ازخدمتگزاران امام حسن عسکری(ع) پیش از غیبت امام مهدی (ع) به حضور آن حضرت مشرف می شود. امام مهدی(ع) از او می پرسد: آیا مرا شناختی؟ پاسخ می دهد:آری شما سرور من و فرزند سرور من هستید. امام می فرماید: مقصود من چنین شناختی نیست. ابونصر میگوید: (مقصود شما چیست؟)خودتان بفرمایید. امام می فرماید: "من آخرین جانشین خدا هستم وخداوندبه(برکت)من بلاازخاندان وشیعیانم دورمی کند" (کمال الدین، ج2،ص171)چقدر زیباست! امامی که وقتی از نظرها غائب است، اینقدر به ما نفع می رساند و بلا از ما دور می شود، وقتی که ظهور کند چقدر به نفع می ساند! امام زمان(ع) به جهت ویژگی هایی که دارد سرپرست انسانها و واسطه بین خلق و خالق است. امام زمان(ع) تداوم امامت ائمه(ع)، واسطه فیض الهی و مظهر رسول خدا(ع) است. شناخت درست اما طریق معرفت  واقعی به خدا باشد. امام صادق(ع) می فرماید:

" ...ما بر شما سه حق داریم؛ اینکه به فضل ما معرفت پیدا کنید، پیرو ما باشید و منتظر فرج ما..." ( اصول الکافی،ج2،ص173)

امام شخصیت ممتازی است که به تناسب جایگاه والای پیشوایی و رهبری دارای ویژگی هایی است؛ که ما در قسمت بعدبه برخی از آنها اشاره می کنیم

ادامه دارد...

محبت به امام زمان، در حقیقت محبت  به ذوی القربی است که به تعبیر قرآن مزدرسالت است آنجاکه می فرماید:" بگو از شما پاداشی نمی خواهم مگر محبت به خویشاوندانم"( شوری- 23)

روایات زیادی در ذیل آیه مذکور از پیامبر اکرم ذکر شده که نشان می دهد منظورازقربی اهل بیت ونزدیکان وخاصان پیامبرند.(تفسیرنمونه،ج20،ص410) بنابر این محبت به خاندان پیامبر اکرم(ص) و از جمله حضرت مهدی یکی از وظایفی است که متوجه همه مسلمانان است و اختصاص به شیعیان ندارد. از این رو شافعی رئیس مذهب شافعی می گوید:" اگر محبت آل محمد رفض و خروج از دین است همه جن و انس شهادت دهند که من رافضیم."( تفسیر نمونه، ج20، ص417) علاوه براین محبت به اهل بیت شرط قبولی عبادات است. پیامبر اسلام می فرماید:"اگر کسی خدارا در میان صفا و مروه هزار سال و سپس هزار سال و از آن پس هزار سال عبادت کند، تا همچون مشک کهنه شود اما محبت ما را نداشته باشد خداوند او را به صورت در آتش می افکند."(تفسیر نمونه ،ج20،ص412) در زیارت جامعه می خوانیم"من احبکم فقد احب الله؛ کسی که شما خاندان پیامبر را دوست داشته باشد خدا او را دوست می دارد"

در مورد اثر شناخت مهدی(عج) نیز باید گفت:با شناخت آن حضرت شناخت خداوند میسر میشود راه معرفت خداوند معرفت حجت خداست. از امام حسین سوال کردندمعرفت و شناخت خداوند چیست؟ حضرت فرمودند:" اینکه مردم هر عصر امام زمان (ع) خود را که اطاعتش بر آنان واجب است بشناسند."(علل الشرایع، ص9) در روایت دیگر امام محمد باقر می فرمایند:" به وسیله ما اهل بیت(ع) خداوند پرستش می شود"( مرآة العقول، ج2، ص121) آنچه موجب نجات آدمی است معرفت امام امت است که در دعای معروف می خوانیم:" اللهم عرفنی حجتک، فانک الا لم تعرفنی حجتک ظلمت عن دینی؛ خدایا حجت خود را به من بشناسان که اگر حجت خودرابه من نشناسانی ازدین خود گمراه می شوم."(منتخب الاثر، ص635 )

در تقویم انتظار، همه فصلها از عطر بهاری مهدی(عج) متبرک است.

نوروز منتظران روزی است که از شب نیمه شعبان آغاز میشود.

انتظار، فاصله ایست میان 2 جمعه: جمعه ولادت و جمعه ظهور.

بهار، همه طراوتش را مدیون یک گل است:گل زیبای نرگس.

اگر سختی زمستان غیبت نبود، شوق آمدن بهار عدالت معنا نداشت.

خانه تکانی رسم قدیمی همه منتظران بهار است. بهار مهدی از راه می رسد، خانه تکانی دلها را فراموش نکنیم.

بهترینهدیه که می توان برای گلدان شکسته قلب منتظران خرید، یک شاخه گل نرگس است.

جمعه ها کافی نیست، هر روز سهمی را به امام زمان(عج) اختصاص بدهیم.

منتظران واقعی به اشک و آه و دعا اکتفا نمی کنند.

نیمه های شعبان می آیندو می روند، حیف است اگر با نقل و شکلات و شیرینی برگزار ش کنیم.

کم لطفی مهمان است برسرسفره بنشیندوصاحبخانه را نشناسد،حتی اگر او را نبیند.

امام زمان(عج) بیشتر از آن به گردن شیعه دارد که فقط نیمه های شعبان به یادشان بیفتیم.

اگر خورشید از چشم ما پنهان مانده است تقصیر ابرها نیست چشمان ما باران نخورده است.

ای کاش روزهای"غفلات" ما از شبهای "غیبت" او طولانی تر نبود.

حتی اگر امام از چشم ما غایب باشد باز هم ما از چشم او غایب نیستیم.

مبادا وقتی همه درها به رویمان بسته شد، در خانه امام زمان را بزنیم.

مکه با همه صفایی که دارد بی گل روی مهدی(عج) بی صفاست.

منتظر تر از امام زمان سراغ داریم؟1173 سال در انتظار.

دلنشین ترین اشعار در دیوان انتظار، سروده دل سپرده ترین شاعران است، آنها که دل به حضرت مهدی(عج) سپرده اند.

نماز هیچ مامومی بی امامی اقامه نمی شود، ما چند رکعت را به امام خویش اقتدا کرده ایم.

هر دستی در آرزوی بوسیدن حجر الاسود است، حجرالاسود در آرزوی بوسیدن دست مهدی است.

دیر و زودش مصلحت است، اما هیچ عریضه ای بی جواب نمی ماند.

( ماهنامه فرهنگی اعتقادی موعود- شماره 28- مهر و آبان 1380)

چقدر دلم برای تو تنگ است، برنمی گردی؟!

از این دنیا خسته شده ام از این همه شعار بی شعور از این همه بی انصافی و بی عدالتی دیگر امیدی برای زنده ماندن در وجودم نمی یابم. سراسر زندگی ام فقط شده غم و غصه و مشکلات. اگر چند روز دیگر هم زنده باشم چه تاجی بر سر خلقت خواهم زد.

* مردی  از قبیله نور خواهد آمد و به همه درد های تو رسیدگی خواهد کرد. او خواهد آمد.

- انتظار! چقدر انتظار؟ ازاین چشم براهی هم به ستوه آمده ام .

روزها و ماه ها و سالهاست که می گویند می آید پس کی؟!

ای منتظر غمگین مباش قدری تحمل بیشتر

گردی بپاشد در افق گویا سواری می رسد

تا به حال فکرکرده ای بعضی وقایع، زمان را له می کند.

همچون  واقعه قیامت که برای عده ای آنقدر مهم می شود که فاصله را حساب نمی کنند اما عده ای برای درک مرگ باید در آستانه مرگ قرار بگیرند آنها اسیر زمان هستند. انتظار متعلق به آدمهای بزرگ است . آدمهای کوچک و آدم نما ها نمی توانند متعلق به یک زمان دور باشند در مقابل امام زمانی که محاسبه گر ماست اگر کمی خودمان را محاسبه کنیم شاید بتوانیم فاصله خودمان را از او احساس کنیم.

تو که انقدر ادعای منتظر بودن داری چه کار مثبتی برای ظهور کردی؟تا به حال سر بر خاک گذاشته ای و گفته ای : آقا از شدت شرم نمی توانم سرم را  بلند کنم.

شرمندگی گاهی بد نیست. (خودم را هم می گویم)  خودمان را محاسبه کنیم اگر فردا خبر ظهوررا بدهند یا یک سال دیگر یا پنجاه سال دیگر چه تغییری در حال ما رخ خواهد داد؟!

شاید این قدر این واقعه برای ما مهم نباشدکه بخواهیم زمان را حذف کنیم! مننظر کسی است که عظمت آن واقعه آنقدر برایش مهم باشد که اگر به او بگویند این جمعه آقا نخواهد آمدباور نمی کند باز هم همان جمعه در به در به دنبال آقاست. آیا می توانی برا ی آمدن کسی دعا کنی و منتظر باشی که اصلا آمدنش و نه بودنش برایت مهم نباشد!!

یکی از شرایط یک منتظر واقعی نوع دوستی است. تو چقدر خوشبختی و سلامتی مردم برایت مهم است؟! تا به حال به جای فقیری لرزیده ای؟! اگر مقابل تو به کسی ظلم شود ناراحت می شوی؟!

راستی اجرا شدن احکام اسلام چقدر برایت مهم است؟ کی شده نیمه شبها نجوا کنی. بگی: خدایا اگر این جوانها روی مهدی را ببینند چه خواهد شد؟ می دانی اگر یک شیعه زمین بخورد و در اثر مشکلات نتواند معالجه شود مهدی فاطمه برای او اشک می ریزد؟! باور می کنی اگر سر درد قرار از وجودت برباید کسی هست به خاطر شما سرش درد بگیرد! آن وفت مشکلاتت را قورت می دهی و می گویی: آقا من راحتم اصلا هیچ مشکلی ندارم. اگر تو به سوی خدا برگردی  آقا با لبخند تو را به خدا نشان می دهد و می گوید: خدایا دیدی آمد!

اما اگر بعد از توبه از درگاه خدا برگردی.  جا دارد آقا نزد خدا از ما شکایت کند اما ما گناه می کنیم و او به جای شکایت شرمنده می شود. باور می کنی آقا تا آخر هم چشمش دنبال ماست چه غریبانه می گوید: دعا کنید من بیایم دنیایتان را آبا د می کنم

می دانی چگونه می توان زمینه ساز قیام آقا شد؟ می توانی زنده باشی در س بخوانی اما در این دنیای پست آلوده به زخارف دنیا نشوی تا مردم ببینند می شود جوانهایی امکان گناه داشته باشند ولی گناه نکنند.

بگذار مردم باور کنند می توان جوان دیندار بود.می شود یک شبی ما احساس کنیم بگوییم: آقا! می دانیدلم خیلی برای چشم های دلربای تو تنگ شده است. آقا راه آدم شدن را به من نشان بده!

اگر یک بار این چشم های بی لیاقت من تو را ببیند آدم می شوم . آقا اگر زمان آمدنت نشده لا اقل خودرا به مانشان بده تاهمه حرفها را از چشم های تو بخوانیم!

با این زمزمه ها دیگر نه شکوه ای از دنیا دارم و نه سخنی با تو می خواهم با خودش سخن بگویم:

چقدر دلم برای تو تنگ است بر نمی گردی؟!

( برگرفته از ماهنامه فرهنگی دیدار- آبان 1380)

آقا جون یه نگاه فقط یه نگاه که تو بندازی من آدم شدم آره شنیدم یه نیم نگاه تو دل آدم رو زیر و رو می کنه آقا جون خودت کمکمون کن کمک کن تا اونجوری که تو می خوای تربیت شیم آقا خودت ما رو برای خودت تربیت کن ...

امام راحل امت، با صراحت به نقدو بررسی برداشت های مختلف که از مسئله انتظار فرج وجود دارد پرداخته و دیدگاه خود را در این زمینه چنین مطرح ساختند:

البته این پر کردن دنیا را از عدل، این را ما نمی توانیم بکنیم، اگر می توانستیم می کردیم. اما چون نمی توانیم ایشان باید بیایند... اما ما باید فراهم کنیم کار را، فراهم کردن اسباب این است که کار را نزدیک بکنیم که مهیا بشود عالم برای آمدن حضرت(ع) ...( صحیفه نورج20)

 ایشان در جایی دیگر نیز درباره مفهوم انتظار فرج می فرمایند:

انتظار فرج، انتظار قدرت اسلام است و باید کوشش کنیم تا قدرت اسلام در عالم تحقق یابد. و مقدمات ظهور انشاالله تهیه شود. (صحیفه نورج7)

1.ضرورت انتظار

در تفکر شیعی، انتظار موعود، به عنوان یک اصل مسلم اعتقادی مطرح بوده و در بسیاری از روایات بر ضرورت انتظار قائم آل محمد (ع)، تصریح شده است، که از جمله می توان به روایات زیراشاره کرد:

1. محمد بن ابراهیم نعمانی در کتاب الغیبه روایت کرده است که روزی امام صادق خطاب به اصحاب خود فرمودند:

آیا شما را خبر ندهم به آنچه خدای، صاحب عزت و جلال، هیچ عملی را جز به آن از بندگان نمی پذیرد؟ گفتم: چرا. فرمود: گواهی دادن به اینکه هیچ شایسته پرستشی جز خداوند نیست و اینکه محمد(ص) بنده و فرستاده اوست و اقرار کردن به آنچه خداوند به آن امر فرموده و ولایت ما وبیزاری از دشمنانمان- یعنی خصوص امامان- و تسلیم شدن به آنها و پرهیزکاری و تلاش و مجاهدت و اطمینان و انتظار قائم.( محمد بن ابراهیم نعمانی- کتاب الغیبه)

2. ثقه الاسلام کلینی در کتاب الکافی روایت می کند که روزی مردی برحضرت ابو جعفر امام باقر(ع) وارد شد و صفحه ای در دست داشت حضرت باقر به او فرمود:

این نوشته مناظره کننده ای است که پرسش دارد از دینی که عمل در آن مورد قبول است. آن مرد عرض کرد: رحمت خداوند بر تو باد همین را خواسته ام. پس امام(ع) فرمود: گواهی دادن به اینکه خدا یکی است و هیچ شریکی برای او وجود ندارد و اینکه محمد بنده و رسول اوست و اینکه اقرار کنی به آنچه از سوی خداوند آمده و ولایت ما خاندان و بیزاری از دشمنان ما و تسلیم به امر ما و پرهیزکاری و فروتنی  و انتظار قائم ما که ما را دولتی است که هر وقت خداوند بخواهد آن را خواهد آورد ( محمد بن یعقوب کلینی- الکافی ج2)

3. شیخ صدوق در کتاب کمال الدین از عبدالعظیم حسنی روایت می کند که:

روزی بر آقایم محمد بن علی بن موسی بن جعفر (ع) وارد شدم و می خواستم که در باره قائم از آن حضرت سوال کنم که آیا همان مهدی است یا غیر او پس خود آن حضرت آغاز سخن کرد و به من فرمود:

ای ابوالقاسم! بدرستی که قائم از ماست و اواست کهدی که واجب است در زمان غیبتش انتظار کشیده شود و در زمان ظهورش اطاعت گردد و او سومین امام از فرزندان من است ( ابوجعفر محمد بن علی بن الحسین الصدوق- کمال الدین وتمام النعمه ج 2)

 روایات یاد شده و بسیاری روایات دیگر همگی بر لزوم انتظار حضرت قائم دلالت دارند اما حال باید دید که انتظار چه فضیلتی دارد و در کلام معصومین (ع) از چه جایگاهی برخوردار است....

......